Herdenking 2025
81e provinciale herdenking 10 september 2025
Op woensdag 10 september 2025 vond in Waalre voor de 81e maal de door de Stichting Herdenking Brabants Gesneuvelden (SHBG) georganiseerde provinciale herdenking van de Brabantse gesneuvelde militairen en verzetsstrijders plaats. Als thema was dit jaar door de stichting gekozen voor ‘Leven met oorlog’.
Marina Starmans-Gelijns, voorzitter van de Stichting Herdenking Brabants Gesneuvelden (SHBG), bracht de genodigden en andere belangstellenden in de Willibrorduskerk in Waalre in herinnering bij haar welkomstwoord: “In de Tweede Wereldoorlog werd onze provinciale geschiedenis getekend door de moed van degenen die hun leven op het spel zetten. De strijd eindigde niet in 1945. Ook bij tal van andere missies waarbij een beroep is gedaan op Nederland, bleven Brabantse militairen zich inzetten voor vrede en vrijheid.”
Verder gaf Starmans haar gehoor mee: “Herdenken is geen ritueel, het is een moreel kompas. De Brabantse mannen en vrouwen die hun leven gaven laten ons zien wat het kost om in vrijheid te leven. Hun offers zijn een herinnering én een opdracht.”
Spoken Word-artiest Rodgairo Dalnoot presenteerde na een muzikaal intermezzo zijn bijdrage getiteld ‘In kleur gevallen’ waaruit hier de laatste regels:
“Herfstbladeren keren terug in de lucht, met een laatste omkeer van de zandloper.
Hun kleuren waaien door velden en straten, als in een sneeuwbol, die wij dicht bij ons hart dragen.
Rood ademt in de bakstenen muren, goud glanst in ogen die blijven kijken,
bruin wortelt diep in de grond en voedt de dromen die ons verrijken.
En wanneer de wind deze kleuren optilt, roepen de stenen,
zien wij onze helden opnieuw staan — in kleur gevallen, maar niet verdwenen, en eeuwig bewaard.”
Indrukwekkend was de bijdrage van Wil en Marianne Krist, ouders van de in 2007 tijdens een missie in Afghanistan gesneuvelde eerste luitenant Tom Krist. Zij spraken over de droom van Tom om militair te worden: “Zijn droom kwam uit en wie zijn wij, zijn ouders, om hem niet zijn droom te laten volgen. Hij had er zin in en vond dat hij het beste peloton had dat er was. ‘T is een goeie club ma, zei hij en vervolgde zijn woorden met de uitspraak: Ik wil ze allemaal heel mee terugbrengen, als er iemand iets moet overkomen dan moet het mij maar zijn….
Hoe waar werden zijn woorden…… Zijn droom werd onze nachtmerrie….” Afscheid nemen van je eigen kind is onmogelijk stelden ze, maar : “Heeft de dood van Tom zin gehad? Nee, daar kunnen wij de zin niet van inzien. Maar het leven van Tom heeft wel zin gehad. Wanneer wij zien en horen hoe anderen stukjes van Tom in hun eigen leven meenemen en zich daar sterker door voelen, dan is dat zinvol. Wanneer wij het peloton en zijn vriendenclub nog elk jaar op zijn sterfdag met respect over hem horen praten dan is hij er nog.”
De aanwezigen luisterden vervolgens naar gedichten voorgedragen door leerlingen van basisschool De Drijfveer in Waalre.
Na een muzikale bijdrage van het orkest kwam demissionair minister van Defensie, Ruben Brekelmans aan het woord. Hij begon zijn verhaal om te herinneren aan het oprichten van monumenten al kort na de bevrijding, bijvoorbeeld in Overloon. Nu gebeurt dat tijdens de strijd ook in Oekraïne.
In de woonplaats van Brekelmans, Oisterwijk, herinneren straatnamen en monumenten aan het verhaal van de broers Bernard en Hein Schut, die in hun hoeve onderduikers lieten schuilen en die oprukkende geallieerde militairen hulp boden. Het was een plaats van hoop. De boerderij is inmiddels gesloopt maar in het landschap zijn de contouren teruggebracht als monument.
Elders in Oisterwijk werden in een hotel gewonde militairen ondergebracht, het kan beschouwd worden als een voorloper van het Militair Revalidatiecentrum Aardenburg in Doorn. Daar in Doorn worden nu ook gewonde militairen uit Oekraïne verzorgd. Later in 1983 sneuvelde de uit Oisterwijk afkomstige Theo Sebregts in Libanon. Op zijn werkkamer staat een monument dat naar de minister is toegekomen: een verschoten mortierbuis uit Oekraïne als symbool voor de steun uit Nederland die zorgt voor vervangende nieuwe munitie.
Monumenten houden herinneringen levend, vertellen verhalen, en zijn een oproep niet te vergeten en in actie te komen. Onze monumenten in Brabant staan in vrede, die in Oekraïne staan temidden van verwoeste huizen en komen er dagelijks nieuwe namen bij. We hebben opdracht waakzaam te zijn, militairen te steunen en eerbied te tonen voor degenen die leven gaven. Als laatste merkte Brekelmans op dat vrijheid kostbaar is, kwetsbaar is, maar zeker ook het waard is te verdedigen.
Tot slot bracht erfgoeddrager Lizz Bontekoning een ‘Eerbetoon’ aan de in 1941 gesneuvelde Pierre van Boxtel de broer van haar overgrootmoeder.
De herdenking werd muzikaal opgeluisterd door het Symfonisch blaasorkest van Sophia’s Vereeniging uit Kaatsheuvel met bijdragen van Omar Soliman-Hamad, Floor Stoffels, Kiki van Gerven en Laura van der Kloet studenten van de Rockacademie van Fontys Academy of the Arts te Tilburg.
Na afloop van de herdenking gingen de aanwezigen, voorafgegaan door vertegenwoordigers van militaire organisaties en de gilden, in een stille stoet naar het gedachtenismonument Het Oude Willibrorduskerkje voor de kranslegging bij het graf van De Brabantse Soldaat.
Na de kranslegging troffen de bezoekers zich voor een informeel samenzijn. De herdenking werd rechtstreeks uitgezonden door Omroep Brabant en is hier terug te kijken of via de gratis te downloaden Brabant+ app.
Het bestuur van de Stichting kijkt terug op een waardige en indrukwekkende 81e herdenking en bedankt alle aanwezigen en eenieder die heeft bijgedragen aan de realisering van deze herdenking.
De 81e herdenking vindt plaats op woensdag 16 september 2026. Het bestuur hoopt ook dan weer op uw aanwezigheid en medewerking te mogen rekenen.
